Fietstest: Fiets van het Jaar 2007

Roestvrij stalen kogelsHet systeem werkt niet meer met een ketting die over tandwielen verschuift, maar met roestvrij stalen kogels, geplaatst op een metalen kern die tussen twee metalen schijven op de achteras zit gemonteerd. De ketting drijft de rechterschijf aan, die drijft de kogels weer aan en op hun beurt drijven zij de linkerschijf, de wielschijf, aan. Als de kogels horizontaal staan is de overbrenging 1 op 1. Door aan de versnellingsring te draaien, schuift de kern heen en weer over de achteras en gaan de kogels hellen, naar links of naar rechts. Daardoor verandert de overbrenging tussen de beide schijven. Volgens directeur Rob Beset van Batavus levert dat een reikwijdte op van 380 procent, waar de huidige versnellingen maximaal aan de 320 procent komen. ,,En er zijn NuVinci’s die op 400 procent komen.’’

Beste versnellingStaal op staal, dat moet gaan slippen, denk je aanvankelijk. Zeker als je kracht zet om een heuveltje te bedwingen of anders wel windkracht 7. Toch is van slippen niets te merken. Bij stoplichten – de versnelling kan ook in stilstand worden veranderd – geeft optrekken geen probleem. Op stukjes vals plat of in een open polder met aardig wat wind tegen compenseert de juiste versnelling het gewicht van de fiets. De piramide van Austerlitz, een puistje op de Utrechtse heuvelrug, is vanaf de westkant moeiteloos te nemen. De beste versnelling is snel gevonden en je bent zo ’boven’. Vanaf de oostkant is de piramide een lang gerekt stuk vals plat en hier ga je ondanks die heerlijke versnellingsnaaf het gewicht van de fiets wel voelen. Maar eenmaal boven is het in de afzink weer prima op een zware fiets te zitten. Het loopwerk is erg soepel en je voelt je veilig op zo’n solide kar. Dat geldt ook op bospaadjes. Die zijn nog wel eens voorzien van takjes, eikels en gaten of barsten door boomwortels. En waar je met een lichte racefiets hierdoor nog wel eens heen en weer kunt stuiteren, gaat de Adagio er moeiteloos overheen. Ook de verende voorvork en dito zadelpen dragen bij aan dat comfort.

Wat geluidBij het langduriger omhoog gaan komt er wel wat geluid van beneden. "Dat is resonantie van de kettingkast", zegt Batavus-directeur Beset. "Als de versnellingskogels gaan hellen, ontstaat er een fractie ruimte. Dat geeft die resonantie. Zonder kast hoor je niets, maar de fietser wil zo’n kast nou eenmaal." Overigens is van slippen op geen enkele manier sprake. Wat is het geheim? "Een speciale olie die door zijn dikte en kleefkracht optimaal geleid. Dat is echt een heel knap product."

InnovatiebeursBatavus komt aan die versnelling via een innovatiebeurs in de VS. Beset: "Vier jaar terug kwamen we de ingenieurs van de firma Fallbrook uit San Diego tegen met die naaf. We hebben er gezamenlijk aan gewerkt en vanaf maart dit jaar is hij op de markt. Wij hebben voor twee seizoenen het exclusieve gebruiksrecht en daarna nog op vernieuwingen. Het systeem werkt ook al in windmolens en in landbouwmachines. Onze fietsen zijn de eerste die ermee zijn uitgerust."

Gewicht en prijs omlaagDe Batavus-directeur beseft terdege dat ondanks die prachtige versnelling het bezwaar van de Adagio zijn behoorlijke gewicht is. De gemiddelde senior, een van de belangrijkste doelgroepen, zal moeite hebben deze fiets op de autofietsbeugel te zetten. "Dat kan ik me voorstellen. Deze fiets is eigenlijk te volledig uitgevoerd . Alleen al die versnellingsnaaf weegt 4 kilo. Maar we wilden met het introduceren van dit nieuwe versnellingssysteem geen enkel risico nemen. Het móest goed gaan. Nu dat is gelukt, kunnen we gaan experimenteren met andere materialen. Denk bijvoorbeeld aan twaron of kevlar, die zeer sterke en toch lichte kunststof. Daarmee kan niet alleen het gewicht maar ook de prijs omlaag. Ik denk gauw een honderd euro minder."

Link* Fietsmerken