Startpunt
Wilhelminaplein 10
5961 ES Horst

U start bij het Wilhelminaplein in Horst (knooppunt 87). Vervolgens volgt u de knooppunten. 75 - 85 - 82 - 81- 82 - 89 - 54 - 88 en eindigt u weer bij knooppunt 87. Bij knooppunt 81 kunt u stoppen voor een lunch of zelfs de route hier starten. Indien u dit niet wilt kunt u vanaf knooppunt 82 direct naar 89 fietsen.

Beschrijving fietsroute:
Knooppunt 75 en 85

Horst aan de Maas, geschiedenis
Het wapen van de gemeente Horst is vanaf 1628 door de gemeente Horst gebruikt. Het wapen stamt af van de heer van Mirlaer. De van Mirlaers behoorden tot de aanzienlijkste geslachten van het graafschap Gelre. De familie van Mirlaer woonde van 1326 tot 1481 op het kasteelke in Meerlo. Johan van Mirlaer was van 1348 – 1372 heer van Ter Horst.

Horst en de andere dorpen behoorden tot het Overkwartier van Gelre of Spaans Opper-Gelre. Tijdens de Spaanse Successieoorlog werd het gebied door Pruisische troepen bezet, en zo bleef het als deel van Pruisisch Opper-Gelre ongeveer een eeuw lang Duits (tot 1814).

Pas na 1814 is de gemeente Horst bij de Nederlanden gekomen.

De Mèrthal
We schrijven de dertiger jaren van de vorige eeuw als de behoefte aan een overdekte veemarkhal in Horst groot is. De opdracht werd verstrekt aan de bekende architect Peutz , die ook het glaspaleis in Heerlen ontwierp. Op 22 september 1937 werd de eerste steen gelegd door burgemeester van Grunsven; de basis voor een gebouw, dat nog vele bestemmingen zou krijgen. Na WO II was de hal tijdelijk noodkerk omdat de Lambertuskerk totaal verwoest was. Daarna heeft de hal tot 1969 gefungeerd als machinefabriek. Vanaf 1969 kreeg de hal de bestemming sporthal. In 2003 is de hal gerenoveerd en sindsdien doet de hal dienst als evenementenhal.

Horst aan de Maas, agrarisch
Horst aan de Maas is een agrarische gemeente met veel glastuinbouw, boomteelt en waar asperges, champignons, aardbeien worden geteeld. Ook blauwe bessen nemen een belangrijke positie in. Nadat de Moelbaeren (Limburgs voor blauwe bessen) niet meer wilden groeien in het wild, zijn verschillende akkerbouwers gestart met het verbouwen van overheerlijke gecultiveerde blauwe bessen. Tijdens deze fietstocht zult u de diverse culturen ontmoeten. Fiets, geniet en proef!

Kastelen in Horst aan de Maas
In Horst aan de Maas liggen zes kastelen: Kasteel Ooijen, bij Broekhuizenvorst, de Borggraaf in Lottum, Kasteel Kaldenbroek in Grubbenvorst, Huize de Kolck in Broekhuizenvorst, ’t Kasteelke in Meerlo en kasteel de Gun in Swolgen. Voorts het Huis De Steegh in Grubbenvorst, en drie kasteelruïnes: het kasteel van Horst, Huys ter Horst, het Gebroken Slot in Grubbenvorst en kasteel Broekhuizen. Op deze route passeert u het Huis De Steegh, Kaldenbroek en de kasteelruïne Huys ter Horst.

Knooppunt 81, 82 en 89
Grubbenvorst, geschiedenis
Uit oppervlaktevondsten en bij archeologisch onderzoek is gebleken, dat al duizenden jaren vóór Christus de hogere Maasoevers bewoond moeten zijn geweest. Op het Molenveld aan de zuidzijde van Grubbenvorst zijn belangrijke vondsten gedaan, die wijzen op agrarische bebouwing in de brons- en ijzertijd, de Romeinse tijd en in de periode van de volksverhuizing en daarna.

Op de hoge Maasoever komen ook sporen voor van vroeg-Germaanse bewoning. Deze hoge Maasoever draagt de naam "Reuvelt", een benaming, die vermoedelijk uit de Karolingische tijd stamt. Aannemelijk is dat in de loop van de 8e eeuw het Christendom ook in Noord-Limburg doordringt.

Bij opgravingen na de verwoesting in november 1944 van de parochiekerk bleek, dat deze omstreeks 1415 gebouwde kerk zeker zes voorgangers moet hebben gehad. Bij de wederopbouw in 1952 heeft men de herinnering aan deze vroegere kerken willen bewaren in de tegenwoordige crypte.

Het Huis De Steegh
Fietsend van knooppunt 81 naar 82 passeer je eerst het klooster in Grubbenvorst en vervolgens het huis De Steegh. De oudste vermelding van huis De Steegh dateert uit 1449. Het huis werd in die tijd bewoond door de familie van Dript. Zeker is dat zij heren van het adellijke huis "de Steegh" waren in Grubbenvorst tussen de jaren 1445 en 1590. Huize de Steegh was leenplichtig aan de heer van Grebben (nu gebroken slot) en gaf als riddermatig goed toegang tot de ridderschapskamer van de Gelderse landstanden. Het huis De Steegh wordt nog steeds bewoond.

Kasteel Kaldenbroek
De oudste vermelding is uit 1394 toen Alart Vleck het in leen kreeg van de Hertog van Gelder. Het kasteel is verscheidene malen verbouwd. Onbekend is wanneer dit steeds gebeurd is. Het had in ieder geval de klassieke opbouw van een voorhof met (pacht)boerderij met schuren en stallen en een hoofdgebouw, alles omgeven door grachten. Het huidige hoofdgebouw is niet groot en oogt als twee aan elkaar gebouwde boerderijen tezamen in een hoekvorm. In de muren is veel mergel verwerkt van voorgaande verbouwingen en zijn enkele ramen dichtgezet. Later zijn de ramen in oude stijl hersteld. Een schuur met mergellagen (uit circa 1550) is ongeveer dertig jaar geleden gesloopt. Ook de grachten zijn grotendeels verdwenen. Kasteel Kaldenbroek wordt nog steeds bewoond.

Mielderse baan
Vanaf knooppun t 82, 89 fietst u over de Mielderse baan. De Mielderse baan is van Romeinse oorsprong , een strategische weg langs de westoever van de Maas, van Tongeren over Maastricht naar Blariacum (Blerick) , Cuyck en Nijmegen.

Knooppunt 54
Tienray, geschiedenis
Tienray is bekend als bedevaartplaats 'Klein Lourdes'. Archeologische vondsten hebben uitgewezen dat er rond 5000 voor Christus al mensen woonden. 'Tien' is mogelijk afgeleid van Teden of Teijden dat duidt op het Germaanse Thiadodinggahem (= woonplaats van de volksstam Theuabod), een volk dat in de regio woonde. Raai of rode is een ontginning.

Klein Lourdes
In de 15e eeuw wordt al melding gemaakt van een Mariakapel te Tienray. In het jaar 1877 verrees er een neoromaanse kerk. Vanaf die tijd is Tienray ook een bedevaartsoord. De kerk werd toegewijd aan Onze Lieve Vrouw van Lourdes en was ontworpen door architect Johannes Kayser op aanwijzingen van priesterdocent Slits. De architect Kayser en Caspar Franssen breidden de kerk verder uit met een toren en transept (=kruisbeuk of dwarsbeuk) in 1887, en een biechthal in 1912. Bij de kerk werd ook een processiepark met kruiswegstaties aangelegd. Dit was voor de duizenden pelgrims die ieder jaar het bedevaartsoord van Tienray bezochten.

Eind november 1944 werd de kerk door de Duitsers opgeblazen, en vrijwel geheel verwoest. De huidige kerk is na WO II gebouwd. Het gebouw achter de kerk “De Winkel” wordt nu gebruikt door de Heemkundevereniging Meerlo-Wanssum. Vroeger kocht men er souvenirs van Klein Lourdes.

Knooppunt 88 - 87
Het Huys ter Horst
In 1326 wordt Florken van Der Horst met het “Huys ter Horst” beleend. Dat wil zeggen dat hij van de graaf van Gelder het kasteel van Horst kreeg om er in te wonen. Daarvoor moest hij dan zorgen dat iedereen in Horst zich aan de wetten van de graaf van Gelder hield. Ook moest Florken recht spreken en de belastingen ophalen voor de graaf.

Tiendschuur
Op de voorhof lag ook nog de Tiendschuur. Daarin werden de “Tienden” (= belasting in de vorm van graan, stro enz.) opgeslagen. De tiendschuur heet nu kasteelboerderij. Achter de tiendschuur is nog een stukje van de buitengracht te zien.

Het Risseltkapelke
Aan de rand van Horst vindt men het Risseltkapelke. Het oudste deel van de kapel is waarschijnlijk rond 1700 gebouwd. De kapel, in particulier eigendom, is altijd een druk bezocht Mariaoord geweest. In de vroegere jaarlijkse processie van Horst naar Tienray was het Risseltkapelke een halteplaats. Hier kwam men de rozenkrans bidden als er iemand was gestorven of bediend was.

Knooppunt 87, Wilhelminaplein einde fietsroute.

Bron: Liefde voor Limburg