Start- en eindpunt

De fietsroute start aan de achterkant van Rotterdam Centraal Station. Fietsverhuur is mogelijk bij de stationsfietsverhuur in de Conradstraat (voorkant Centraal Station). Verder zijn er diverse OV fietsverhuurpunten in de stad, zoals bij de fietsenstalling aan de achterkant van het Centraal Station, in het centrum bij parkeergarage Erasmus en de fietsenstalling aan de Blaak.

De totale route is circa 33 kilometer. Het is mogelijk om een kortere route te fietsen. Deze is circa 27 kilometer.

Deze fietsroute werd ons destijds ter publicatie aangeboden door het Waterplan Rotterdam. Marjon Olijdam actualiseerde de route in juli 2008. Hartelijk dank!

Informatie over de route d.d. juli 2008

De Lage Erfbrug wordt gerenoveerd. Op dit moment kunt u met de fiets aan de hand de brug oversteken. Als dat niet kan kunt u het beste rechtsaf het water volgen, bij de eerstvolgende brug het water oversteken en aan de overzijde terugfietsen naar de lage Erfbrug.

INTRODUCTIE

Rotterdam ontstond op de plaats waar de Rotte in de Maas stroomt. Bij hoge waterstanden in de Maas steeg ook het waterpeil in de Rotte. Hierdoor kwam het gebied rondom de Rotte onder water te staan. Om dit te voorkomen werd er een dam gebouwd. De stad Rotterdam is hiernaar vernoemd. Maar het water is niet alleen belangrijk voor de naam van de stad geweest. Het heeft invloed gehad op het hele bestaan van de stad.

Vanaf de achterkant van Rotterdam Centraal gaat u rechtsaf de de Proveniersstraat in. Bij de stoplichten naar rechts. Onder het spoor door naar het Hofplein. Recht oversteken. Derde straat rechtsaf (Aert van Nesstraat) in. Op hoek van Schouwburgplein rechtsaf (Karel Doormanstraat). Op het Schouwburgplein vóór schouwburg "de Doelen" linksaf. Rechtdoor Kruisplein oversteken en de West-Kruiskade inrijden. Steeds rechtdoor, 1e en 2e Middellandstraat uitrijden, de Heemraadssingel oversteken en linksaf langs het water rijden. Doorrijden tot de T-splitsing aan het Heemraadsplein, even naar rechts en meteen weer linksaf langs het Heemraadsplein (stop 1: Heemraadssingel).

STOP 1: HEEMRAADSSINGEL

De Heemraadssingel is omstreeks 1900 aangelegd door de stadsarchitect G.J. de Jongh. Het Westen van de stad was in die tijd zeer dicht bebouwd. Er was behoefte aan meer groen in deze omgeving. Zelf drukte De Jongh het als volgt uit: "De vele menschen die daar wonen moeten een gelegenheid hebben om eens adem te scheppen en te wandelen, afgescheiden van de rijtuigen die tusschen de wetering en het plantsoen zullen gaan". De Heemraadssingel is nog steeds een aantrekkelijk wandelgebied met wel vijftig verschillende boomsoorten langs de singel.

Via Heemraadsplein, rechtsaf de Nieuwe Binnenweg op, doorrijden richting Delfshaven, brug over (Lage Erfbrug) en tweede straat linksaf (Aelbrechtskolk), deze gaat over in de Voorhaven. (stop 2: Historisch Delfhaven)

STOP 2: HISTORISCH DELFSHAVEN

Delfshaven is in 1389 ontstaan als voorhaven van de stad Delft. Delfshaven was via de Schie met Delft verbonden. Delft voelde zich echter bedreigd door de snelgroeiende nederzetting aan de Maas en heeft in 1537 beperkende maatregelen opgelegd om te voorkomen dat het plaatsje de nijverheid en handel uit Delft zou wegtrekken. Toen in 1538 deze beperkingen opgeheven werden kwamen er zoutketen, kuiperijen, scheepswerven en taanderijen (taan werd gebruikt om touw, zeilen en netten tegen rotting te beschermen. De VOC breidde het aantal loodsen en werven sterk uit. Ook het linieschip 'De Delft'werd in 1782 in opdracht van de Admiraliteit op een particuliere scheepswerf in Delfshaven gebouwd. In 1811 werd Delfshaven een zelfstandige gemeente en uiteindelijk is Delfshaven opgegaan in Rotterdam, dat ruimte zocht voor nieuwe woningen en ligplaatsen voor schepen.

Baggeren

Om de kwaliteit van water te verbeteren, is baggeren erg belangrijk. Het water wordt minder troebel, maar ook dieper. Er is dus meer ruimte om bijvoorbeeld regenwater op te vangen en het water kan beter doorstromen. In het stedelijk waterplan zijn aparte plannen voor baggeren en onderhoud van het oppervlaktewater opgenomen. Deze plannen geven voor een aantal jaren aan wanneer en waar er gebaggerd moet worden en op welke wijze onderhoud kan worden uitgevoerd.

Doorfietsen tot aan de 3e Schansstraat, rechtsaf. Bij T-Kruising linksaf trambaan over (Spanjaardstraat). Bij verkeerslichten de voorrangsweg over en linksaf (Pelgrimstraat). Bij volgende verkeerslichten (100 m) rechtsaf en na 10 meter linksaf (Westkousdijk wordt Schiehaven). Na ongeveer 500 meter (havennummer 240-241) ligt aan de rechterhand Scheepswerf 'de Delft' (stop 3: Scheepswerf De Delft)

STOP 3: SCHEEPSWERF 'DE DELFT'

Een bezoek aan de scheepswerf, met restaurant en terras (door lezers van de Havenloods uitgeroepen tot het tweede mooiste terras van Rotterdam!), vanwaar u een prachtig uitzicht heeft op de altijd drukke Maas, is een mooie tussenstop bij deze fietstocht.

Schiehaven volgen, deze buigt naar links en hete na bocht naar recht Sint Jobsweg. Eerst straat links naar stoplichten fietsen. Rechtover steken en de Pieter de Hoochweg in, na de brug naar rechts, bij de splitsing oversteken en links de Rochussenstraat volgen, bij Burg. s´Jacobplein (herkenbaar aan metrostation) rechtsaf, het fietspad langs de ziekenhuisgebouwen volgen (Zimmermanweg en Wytemaweg), in de bocht vóór het Nederlands Architectuur Instituut naar rechts, het Museumpark in, doorrijden tot aan de Westersingel (Stop 4: Westersingel).

STOP 4: WESTERSINGEL

In 1859 werd gestart met het `Waterproject´ van Rose en Zocher, waarmee een nieuw netwerk van singels werd aangelegd. Dit was nodig om de afwatering in Rotterdam te verbeteren. In 1849 was er nog een cholera-epidemie geweest die aan duizenden mensen het leven had gekost. Met het nieuwe singelstelsel zou er vers water vanuit de Maas door de singels gepompt kunnen worden, waardoor deze beter schoongespoeld zouden worden en het vervuilde water zou worden afgevoerd. G.J. de Jongh heeft het Waterproject in 1883 afgerond door een strikte scheiding van afvalwater en verversingswater aan te brengen en een uitgebreid rioleringsnetwerk onder de stad aan te leggen.

Diffuse bronnen

Een belangrijke bron van watervervuiling zijn de zogenaamde diffuse bronnen. Vaak wordt water vervuild, zonder dat de vervuiler zich bewust is van de consequenties van zijn handelen. Het is dus belangrijk dat iedereen weet hoe men mee kan werken aan een betere kwaliteit van het oppervlaktewater. Het Waterplan wil de inwoners van Rotterdam hierover informeren. Onkruidbestrijdingsmiddelen bijvoorbeeld komen via het grond- en regenwater in het oppervlaktewater terecht. De stoffen in deze producten zijn uiteraard zeer schadelijk voor de planten en dieren die in dit water leven. Ook het gebruik van behandeld hout kan dit effect hebben. Geïmpregneerd hout loogt uit, waarbij de stoffen uit het hout in het water terecht komen.

Op de Westersingel rechtsaf richting Westzeedijk, deze oversteken en de Scheepstimmermanslaan inrijden, bij de haven rechts (Westplein) en meteen weer links, bij de Maas rechtsaf (Parkkade). Bij het bruin betegelde gebouw aan uw linkerhand afstijgen om door de Maastunnel te fietsen, na de tunnel het fietspad volgen en bij de kruising naar rechts (Doklaan), vlak vóór de spoorwegovergang linksaf de Rietdijk op, (met een kleine slinger) rechtdoor en bij de Zuidhoek (grote aanplakzuil) rechtsaf, volgen, tweede straat links Van Blommesteynweg), tot aan de Boergoense Vliet, hier naar rechts, doorrijden tot de Kromme Zandweg, linksaf op de Kromme Zandweg en rechtdoor rijden totdat u het Zuiderpark inrijdt (Stop 5: Zuiderpark).

STOP 5: ZUIDERPARK

Het Zuiderpark is veel later aangelegd dan de parken en groenstroken ten noorden van de Maas. Het plan is in 1952 opgesteld door J. Hanekroot om de bewoners van de oude wijken op Zuid (Charlois, Afrikaanderwijk) en de bewoners van de geplande nieuwe wijken (Pendrecht, Zuidwijk) ruimte voor recreatie te bieden. Bij het ontwerp werd dan ook de nadruk gelegd op de gebruikersfunctie. Het moest een park worden waar men actief bezig kon zijn en geen sierpark.

Natuurvriendelijke oevers

Volgens het Waterplan moet het Zuiderpark “een park van de 21e eeuw” worden, dat aantrekkelijk(er) is voor de inwoners van Rotterdam en omliggende gemeenten.

Belangrijk is dat de waterkwaliteit in het park verbetert. Daarom wordt 15.000 m3 bagger verwijderd en 1.250 meter natuurvriendelijke oever ingericht. Een natuurvriendelijke oever heeft een geleidelijke overgang van land naar water met ruimte voor diverse planten. Daarnaast wordt de inlaat en verversing van water verbeterd door plaatsing van stuwen, duikers en gemalen. Het totale wateroppervlak wordt vergroot door de aanleg van 23 ha water. Dit biedt weer mogelijkheden om bij hevige regenval het overtollige water op te vangen en wateroverlast beter te voorkomen.

In het Zuiderpark rechtdoor, water volgen, bij de 2e brug linksaf, brug over en meteen weer rechts. Onder het viaduct door, weg over steken en linksaf, langs het Ahoy’-complex doorrijden. Bij het Ikazia Ziekenhuis de Zuiderparkweg weer oversteken (bordjes 'Maasbruggen' volgen) en de Strevelsweg volgen, rechtdoor langs Zuidplein, na Zuidplein links aanhouden ( ook hier bordjes 'Maasbruggen'volgen) de Dordtselaan in, deze uitrijden tot aan stoplichten/ metrostation Maashaven, daar rechtsaf slaan de Putselaan op, doorrijden tot het kruispunt met de Laan op Zuid, na de spoorwegovergang linksaf, bij Lodewijk Pincoffsweg rechtsaf, de Lodewijk Pincoffsbrug over, linksaf de Factorij op, doorrijden naar de Entrepothaven (Stop 6: Kop van Zuid).

STOP 6: KOP VAN ZUID

Rotterdam was oorspronkelijk op de Noordoever van de Maas gevestigd. Om te kunnen concurreren met andere Europese havens, moest er een nieuwe grote haven worden aangelegd waarvoor Lodewijk Pincoffs mogelijkheden zag op de zuidelijke oever. Er zouden echter bruggen aangelegd moeten worden om de Noord- en Zuidoever met elkaar te verbinden, die zeker een belemmering voor de scheepvaart zouden vormen. Bovendien waren de kosten aanzienlijk. Uiteindelijk bleek de noodzaak tot uitbreiding toch doorslaggevend.

Riolering

Nog niet alle panden in Rotterdam zijn aangesloten op de riolering. In Rotterdam-Zuid bevinden zich nog een honderdtal ongerioleerde panden. Dit zijn woningen of bedrijfspanden die hun afvalwater nog ongezuiverd lozen op het oppervlaktewater. Het is duidelijk dat dit een negatieve invloed op de waterkwaliteit heeft. Ongezuiverde lozingen zullen daarom zeker aangepakt worden. Volgens het Waterplan moeten in Rotterdam circa 1.000 panden worden gesaneerd. Dit betekent dat ze zo veel mogelijk worden aangesloten op de riolering.

Rechtdoor langs de Entrepothaven fietsen, plein Vijf Werelddelen oversteken en linksaf de Rosestraat inrijden richting Centrum, het Stieltjesplein over en de Koninginnenbrug oversteken, u fietst nu op het Noordereiland, de weg volgen (eerst kink naar rechts, vervolgens weer naar links) en daarna de Willemsbrug oversteken, direct het eerste fietspad rechts volgen, Maasboulevard afrijden, na zwembad Tropicana linksaf de Willem Ruyslaan in, op de Oostzeedijk linksaf en het eerste fietspad rechts naar beneden nemen, onderaan rechtsaf de Oostzeedijk Beneden volgen tot aan de Hoflaan, daar linksaf.

U kunt nu kiezen voor de verkorte route.

Verkorte route: Op de Hoflaan rijdt u niet door naar het Kralingse Bos, maar gaat u bij de derde straat linksaf de Oudedijk op, richting Crooswijk de Oudedijk volgen, deze loopt over in de Vlietlaan en vervolgens de Goudse Rijweg, doorrijden tot de Boezemsingel. De Boezem oversteken, rechtsaf de Boezemstraat volgen, linksaf de Boezemsingel in (Stop verkorte route: Boezemsingel).

STOP verkorte route: Boezemsingel

De Boezemsingel is aangelegd als boezem, om overtollig water uit de Rotte op te vangen. Aan het begin van de vorige eeuw werd de Rotte afgedamd, zodat het water uit deze rivier niet langer naar de Maas kon stromen. Het water werd toen via de Boezemsingel weggepompt en afgevoerd. Inmiddels is de Boezemsingel zelf ook afgedamd. Vroeger liep de singel door in de richting van het Oostplein, maar in 1864 werd dit deel gedempt om ruimte te maken voor de veemarkt.

Onderzoek

Om het watersysteem in Rotterdam optimaal gezond en duurzaam te maken zijn nog veel gegevens nodig. Daarom zijn er meetprogramma’s opgezet. Op diverse punten in Rotterdam worden regelmatig monsters van het water genomen. Aan de hand van de resultaten van deze monsters, kunnen tijdig maatregelen worden getroffen. Ook geven de resultaten inzicht in de voortgang van de Waterplan projecten en de bijdrage daarvan aan de waterkwaliteit en waterkwantiteit.

De Crooswijkse weg oversteken en (iets naar links) de Crooswijksesingel inrijden, de brug over de Rotte over en linksom het Noordplein fietsen, links aanhouden en bij de Noordsingel rechtsaf, de Noordsingel afrijden en stoppen op de hoek met Bergselaan. Vanaf daar vervolgt de normale tour weer. U kunt verder gaan bij stop 9. Einde verkorte route.

Wanneer u kiest voor de lange route, steekt u de Oudedijk over en blijft u steeds rechtdoor rijden totdat u bij de Plaszoom komt, stoppen bij de rustbankjes die uitkijken op de Kralingse Plas (Stop 7: Kralingse Bos).

STOP 7: KRALINGSE BOS

Kralingen werd in 1859 onderdeel van Rotterdam. De bekende Kralingse Plas is ontstaan door het afgraven van turf. De eerste plannen voor een park in dit gebied werden in 1909 gepresenteerd door G.J. de Jongh. Hij zag mogelijkheden voor recreatie en ontspanning voor de inwoners van Rotterdam, maar ook ruimte om de baggerspecie uit de Waalhaven op te slaan in de laag gelegen plassen. Pas jaren later werd het park aangelegd, naar een ontwerp van P. Verhagen. Het park is in 1953 officieel geopend.

Deelstedelijke waterplannen

Voor Midden-Kralingen is een deelstedelijk waterplan opgesteld. Dit betekent dat er kritisch naar dit gebied wordt gekeken en dat er specifieke maatregelen voor juist deze omgeving worden opgesteld. Het water in dit gebied is gericht op de afvoer van water uit de Kralingse Plas naar de rivier. Het is echter ook mogelijk om bij hevige regenval of andere calamiteiten juist water af te voeren náár de Kralingseplas, waar water tijdelijk kan worden opgevangen.

Binnen het waterplan Rotterdam worden meerdere deelstedelijke waterplannen opgesteld, bijvoorbeeld ook voor IJsselmonde, Hoogvliet en Hoek van Holland.

Fietspad volgen, voor Hertenkamp linksaf (Prinses Beatrixlaan), eerste afslag rechts (richting Hillegersberg), fietspad uitrijden tot bij stoplichten, Bosdreef oversteken, rechtdoor fietspad volgen, langs de TNT-Post rijden, onder het viaduct door, na viaduct de eerste straat links, met de weg mee de nieuwbouwwijk inrijden, na de school rechtsaf en direct weer linksaf, deze straat (Piet v/d Polsingel) volgen, Piet v/d Polsingel gaat over in Marie Overeijnderweg, deze volgen, op het einde bij bocht naar links overvtwee bruggetjes de dijk op naar de Bergse Linker Rottekade (Stop 8: Rotte/Nieuw Terbregge).

STOP 8: ROTTE/ NIEUW TERBREGGE

De Rotte vormde de verbinding tussen Rotterdam en de veendorpen ten noorden van de stad, zoals Bergschenhoek, Bleiswijk en Zevenhuizen. Over de Rotte werd turf vervoerd.

In het dorp Terbregge explodeerde in 1775 een hagelgieterij, waarbij veel huizen beschadigden. Er was veel armoede in die tijd en de bewoners hadden geen geld om de huizen weer op te bouwen. In de negentiende eeuw kwam er een einde aan de armoede in dit deel van Rotterdam, toen veel rijke burgers een zomerhuis langs de Rotte kochten.

Afkoppelen

Langs de Rotte liggen de Bergse Plassen. Om de natuur meer kansen te geven in dit gebied, moet de kwaliteit van het water in de plassen verbeterd worden. Zo ontstaat een aantrekkelijke leefomgeving voor diverse planten en dieren. Het Waterplan heeft hiervoor verschillende maatregelen opgesteld, zoals baggeren, de aanleg van natuurvriendelijke oevers en het beperken van de inlaat van gebiedsvreemd water.

Daarnaast zal gebruik worden gemaakt van het afkoppelen van verhard oppervlak. Dit betekent dat het regenwater niet wordt geloosd op de riolering, maar direct op het oppervlaktewater of in de bodem. Op deze manier wordt voorkomen, dat het riool de hoeveelheden water niet aankan en via overstorten sterk vervuild afvalwater op het oppervlaktewater loost. Uiteraard is het hierbij van belang dat met het regenwater geen schadelijke stoffen mee stromen, zoals het vuile water van een op straat gewassen auto.

De Rotte de hele tijd blijven volgen, dus onder het viaduct door, eerste straat rechtsaf, de Boezembocht oversteken, iets naar rechts en direct weer naar links de Crooswijkse Bocht in, langs de begraafplaats rijden en vervolgens de Rotte oversteken bij het Zwaanshalspad, linksaf door de Zwaanshals heen, doorrijden langs het Noordplein, bij de Noordsingel rechtsaf, steeds rechtdoor, stoppen op de hoek van de Bergselaan (Stop 9: Noordsingel/ Bergselaan).

STOP 9: NOORDSINGEL / BERGSELAAN

Lange tijd heeft aan de Noordsingel uitsluitend een gevangenis gestaan. G.J. de Jongh had plannen voor bebouwing in het Oude Noorden, maar de grondeigenaren wilden hier niet aan meewerken. Er werd wel een parkje aangelegd, dat later als marktplein in gebruik werd genomen (nu bekend als het Noordplein). Het ontwerp voor de Bergsingel is in 1903 gemaakt om meer groen in deze drukke wijk aan te brengen.

Singelplan

Onderdeel van de plannen binnen de “compacte stad” is het singelplan. Dit plan richt zich op het vernieuwen van de singels om de ruimte voor het water, het groen en het verkeer eromheen zo optimaal mogelijk te gebruiken. Het gaat om 16 singels en vlieten, met een totale lengte van 12 kilometer. De singels zijn tussen 1860 en 1920 aangelegd en van grote betekenis voor de stad.

De waterkwaliteit en de belevingswaarde worden langs deze singels vergroot door diverse maatregelen, zoals het verplaatsen van de wateraanvoer, het saneren of verplaatsen van overstorten, de aanleg van natuurvriendelijke oevers en floatlands, het verhogen van de frequentie van het drijfvuilvissen en het verwijderen van bagger. Door de singels weer aantrekkelijk te maken met schoon water, mooie bruggen en fonteinen en verzorgd groen, zullen inwoners van Rotterdam hier met meer plezier wonen, fietsen, spelen of wandelen.

Linksaf de Bergselaan in, dan bij stoplichten links de Schieweg op, naar rechts afslaan bij tweede kruispunt (de Walenburgerweg) en vervolgens na singel links de Spoorsingel in, tot u weer bij de achterkant van het Centraal Station bent.

Waterplan Rotterdam

Het Waterplan Rotterdam 2000-2005 verdeelt de stad in drie streefbeelden. Deze streefbeelden bepalen voor een belangrijk deel hoe het water in dit deel van de stad eruit ziet en wat er verbeterd moet worden.

1. De compacte stad; de belevingswaarde staat centraal.

De kwaliteit van het water is hier voldoende en de singels zijn aantrekkelijk. Dit streefbeeld heeft met name betrekking op het centrum van Rotterdam, de singels en de oude stadswijken.

2. De blauwe ring; belevingswaarde en ruimte voor natuur.

Het water heeft hier een goede kwaliteit. Er is natuur en er zijn mogelijkheden voor recreatie. Het betreft vooral de wijken die als een ring om de compacte stad liggen.

3. De groene wiggen: natuur staat centraal.

Dit is kwalitatief zeer goed water, waardoor recreatie en natuur hier veel kansen hebben. Deze gebieden hebben minder stedelijke druk en ruimtegebrek. Kenmerkend voor deze gebieden zijn de grote plassen, boezems, vijvers en parken met hun directe omgeving, die als wiggen de stad insteken.

Het Waterplan Rotterdam 2000-2005 had als doel om de kwaliteit en kwantiteit van het Rotterdamse water te verbeteren. De hoogheemraadschappen van Delfland en Schieland, het Zuiveringsschap Hollandse Eilanden en Waarden, het Waterschap IJsselmonde en Gemeentewerken Rotterdam spannen zich samen in om te zorgen dat het water beter gebruikt kan worden voor recreatie, als buffer bij ernstige regenval, voor een aantrekkelijker stadsbeeld en als optimale leefplek voor plant en dier. Grote Waterplanprojecten waren (en zijn) bijvoorbeeld baggerwerkzaamheden, het opknappen van de singels en het vernieuwen en uitbreiden van de riolering.

De gemeenteraad van Rotterdam heeft het Waterplan 2 Rotterdam op 20 december 2007 unaniem vastgesteld. Tijdens de vergadering van 20 december 2007 gaven de raadsleden aan unaniem achter de plannen van het College van B&W over het gebruik van water in de komende decennia te staan. Het betreft de opvang en berging van het toenemende aanbod van water uit de hemel, en van de rivieren en als gevolg van de stijgende zeespiegel. In het Waterplan 2 Rotterdam, werken aan een aantrekkelijke stad, staat de zogenoemde wateropgave tot 2030. Daarbij wordt ingegaan op de waterkwaliteit, het gebruik van water om de stad aantrekkelijker te maken en hoe om te gaan met de hoeveelheid water. In de toekomst krijgt Rotterdam bijvoorbeeld waterpleinen en meer groene daken. Met een waterplein worden piekbuien tijdelijk opgevangen in de dichtbebouwde openbare ruimte van de stad. Het waterplan past in het Rotterdam Climate Initiative.

Meer informatie vindt u op: www.waterplan.rotterdam.nl